Mijn favoriete talks

Een spreekbeurt bij TED heet een ‘talk’, een TED-talk. Heb je ooit de eer gehad op de rode stip te mogen staan vertellen over je idee of ervaring, dan is eeuwige roem jouw deel. Vanaf 2009 kan dat ook bij TEDxAmsterdam. In dit artikel mijn elftal: de TED-talks die mij het meest hebben geraakt. 

De eerste editie was bijzonder in alle opzichten. Plaats van handeling: het Koninklijk Instituut voor de Tropen. Op instigatie van Jim Stolze werd TEDxAmsterdam een feit en op wonderbaarlijke wijze ontstond in een half jaar een dijk van een programma. Ik wijd teveel uit; in een volgende artikel kom ik terug op de ontstaans­geschiedenis. Hierna mij favoriete talks. In een ander artikel volgen de optredens.

2009

Hans Aarsman stal mijn hart met zijn TED-talk ‘From pretty to ugly and back again’ waarin hij de zaal een kijkje gunde in zijn fotoalbum en laat zien dat de pracht van een foto schuilt in dat wat je niet opvalt. Nog steeds doet hij dat in onder de noemer ‘De Aarsman Collectie’.

2010

De eerste TED-talk op ‘ons’ podium in gebarentaal presenteerde illustrator Bart Koolen. Hij verschafte een onthullend beeld in zijn leven. Zijn pleidooi voor het leren van gebarentaal door iedereen bleef me: het is superhandig onder water, op grotere afstand ("Wat wil je drinken?"), als er een raam tussen zit en als er veel lawaai is. Van het voornemen de taal daadwerkelijk te leren is jammer genoeg nog niet veel terecht gekomen.

2011

Natuurlijk maakte Peter van Uhm op iedereen indruk met de meest bekeken TEDxAmsterdam talk ooit. Ook op mij. Zijn komst was omgeven met veiligheidsmaatregelen en hoewel ik tijdens elke editie overal rondloop, kon dat tijdens de aanwezigheid van Van Uhm niet. Ik voel de rillingen nog door de zaal gaan.

2012

Dan Ariely roerde in zijn talk Meaning in labour aan wat wordt beschouwd als de grootste denkfout in de economie: de mens als productiefactor. Ook ik slikte dat sinds de HAVO voor zoete koek. De gevolgen van die misconceptie zijn enorm en desastreus voor de kans op een eerlijke verdeling van de welvaart.

2013

We verhuisden tijdelijk met de show van de Stadsschouwburg naar het Concertgebouw om daar ons eerste lustrum te vieren. Op de grens van optreden en talk bevond zich Favio Chavez en zijn afvalorkest: The world sends us garbage, we send back music.

2014

In de comments onder de video typeert Leslie Janoe treffend het werk van Peninah Nthenya Musyimi als de steen in het water. Haar talk heette dan ook I am the change. Peninah richtte Safe Spaces op. Nu in 2021 leidt de organisatie een sluimerend bestaan, gelukkig zijn de gevolgen nog steeds merkbaar.

2015

Een jaar later deed Sianda Mohutsiwa iets vergelijkbaars op het podium en dat leverde haar een staande ovatie op. Zij introduceerde de hashtag #IfAfricaWasABar op en de rest is geschiedenis. Chaotische Sianda sliep een nachtje op de bank bij Linda omdat ze haar vlucht had gemist.

2016

Many Smith vertelt over haar liefde voor papier en een ommezwaai daarin met van papier gevouwen vulva's als project dat aandacht vraagt voor de verschrikkingen van genitale mutilatie bij vrouwen onder de naam Paper Cuts.

2017

Ermi van Oers ontdekte hoe je energie oogst uit planten en startte een onderneming op basis van die innovatie. Energie is overal, we kijken niet goed genoeg.

2018

De tiende editie, het tweede lustrum en reden voor een feestje. Bij mij bleef de talk van Henk Blanken nog dagenlang in mijn hoofd rondzingen. Henk strijdt voor een menswaardige dood, maar wat blijkt in Nederland: My death is not my own.

2019

We verlieten de Stadsschouwburg, die inmiddels Internationaal Theater Amsterdam was gaan heten, en trokken in bij de Beurs van Berlage voor wat - voorlopig - de laatste editie zou zijn, omdat de reeks is onderbroken door de COVID19-pandemie. Femke van der Laan kreeg zowel de handen op elkaar als de zakdoekjes uit broekzakken en handtassen met haar Plea for sorrow.