Thema's

Wat je niet gebruikt ...

… hoef je niet te betalen. Dat is in veel gevallen waar. Maar daar hebben de leveranciers wat op gevonden: het vastrecht. Neem bijvoorbeeld aardgas of elektriciteit. Je betaalt per kubieke meter aardgas en per kilowatt elektriciteit. Gebruik je helemaal geen aardgas, moet je toch iets betalen: het vastrecht. Als je dat niet meer wil, moet je letterlijk van het gas af, en de leverancier vragen de aansluiting te verwijderen. Wel dien je eerst - dat spreekt voor zich -  alle apparaten die gas gebruiken vervangen door apparaten die geen gas gebruiken! Voor water geldt hetzelfde als voor aardgas en elektriciteit. Water besparen is financieel nauwelijks aantrekkelijk, het vocht is spotgoedkoop. Er zijn voldoende andere redenen zuinig met leidingwater om te springen.

Voor veel dagelijks te gebruiken producten geldt geen vastrecht: alles wat je eet en drinkt, verzorgingsproducten, alles wat je aantrekt - kleding en schoenen, sieraden - en nog veel meer. Tenzij je kosten moet maken om die producten te kopen: reisgeld of de kosten van het laten bezorgen. Gratis bezorging bestaat niet, de bezorgkosten zitten dan bij de prijs in. Het kan dus helpen om te zien wat het je kost om je boodschappen - in de brede zin van het woord - te verkrijgen. Zit de Jumbo om de hoek, dan slijten alleen je schoenen, tenzij je slecht ter been bent en bijvoorbeeld met je scootmobiel moet gaan winkelen. Dan maak je al extra kosten. Over deze verborgen kosten die mensen met een beperking hebben schrijf ik ook nog een keer een artikel.

Terug naar het niet - of minder - gebruiken van diensten en producten. Iedereen die op of rond mijn leeftijd (In 2021: 58) is, heeft gehoord van Hanneke van Veen en Rob van Eeden, het echtpaar dat aan dit onderwerp ludiek aandacht besteedde door de introductie van hun EDH-dieet. Eet de helft c.q. gebruik de helft levert een enorme besparing op en is meestal nog gezond ook. We eten nu eenmaal structureel veel meer dan we nodig hebben voor een gezond leven. Het dieet is niet zomaar voor iedereen inpasbaar. Mensen die veel calorieën verbruiken - stukadoors, stratenmakers, topsporters en zo - kunnen dat vaak wel op een gezondere manier doen. Eet de helft is rigoureus, vandaar dat Jana Verboom in 2020 Eet driekwart! schreef. Voor alle andere producten die dagelijks ‘consumeert’, zoals shampoo en tandpasta blijft ‘gebruik de helft of minder' van toepassing. Dagelijks je haar wassen is trouwens helemaal niet nodig.

Als je bewuster wordt van wat je met minder gebruiken kunt besparen, blijft het lastig het financiële voordeel te merken. Dat komt omdat het kleine beetjes zijn en het duurt een poos voordat die samen een groot beetje zijn. Je kunt jezelf een beetje (…) helpen door je besparingen te visualiseren: elke keer dat je een beetje bespaart, turf je een streepje op een vel papier op de koelkast of je gooit een lucifer (paperclip, dop, whatever) in een grote doorzichtige kom. Alles door elkaar mag ook, wat jij wil. Plak een etiket op de kom met ‘Alle beetjes helpen!’. Woon je met meer mensen samen dan inspireert dat hen wellicht met je mee te doen.

Als het goed is, zo ging het bij mij tenminste, merk na verloop van tijd dat het een eeuwigheid duurt voordat de tandpasta op is, de fles shampoo blijft ongebruikt en je gaat dingen verzinnen waarop je kunt besparen. Wij hebben bijvoorbeeld een ventilator in het toilet die automatisch aangaat met de verlichting en na je bezoek nog een poosje blijft draaien, terwijl dat in de meeste gevallen echt niet nodig is. Dat soort dingen.