Thema's

De overgave

Afgelopen weekend bekeek ik met mijn teerbeminde op Netflix de film 'News of the World' waarin Helena Zenger imponeert. Hou van je van Tom Hanks? Kijken. Voor mij is het ietwat dunne verhaal interessant als je vooraf 'De overgave' van Arthur Japin hebt gelezen. 'News of the World speelt in het pas net bij de Verenigde Staten aangesloten Texas van 1870 als de meeste volken die het gebied oorspronkelijk bevolkten zijn uitgeroeid of gedecimeerd in aantal in reservaten zijn gestopt. De 'settlers' nemen Texas - en de rest van het continent - over. Die ontwikkeling beschrijft Japin in 'De overgave', voor mij de prequel op de film, waarmee ik hem tekort doe.

'De overgave' is het waargebeurde levensverhaal van Granny Parker en eigenlijk het lot van veel jonge kinderen van zowel kolonisten als oorspronkelijke bewoners: ouders vermoord of verdwenen, opgenomen in de clan van de tegenstander en daarin opgegroeid. Zoals de roomblanke Johanna uit de film, dochter van Duitse kolonisten, alleen de taal van de Kiowa spreekt. Granny vestigt zich in Texas en raakt haar dochter kwijt aan de Comanche. Japin vertelt pakkend de levensloop van Granny, haar haat-liefde verhouding met Quanah, leider van de Comanche, tevens haar kleinzoon.

Het fragment in het boek dat mij bovenal trof is exemplarisch voor de schreeuwende Amerikaan zoals wij die kennen en de van oorsprong introverte Comanche. Granny's dochter Cynthia vindt een loslopend paard dat haar weliswaar volgt, maar verder niet naar haar luistert. Pas als zij haar stem kwijt is van het geschreeuw tegen het beest en fluisterend iets roept, komt het dier aanlopen. Comanche commanderen fluisterend, Amerikanen schreeuwen, iets waarop Emily in 'Emily in Paris' hardhandig wordt gewezen: 'Why are you shouting?' De beeldspraak van deze scene is exemplarisch voor de verhoudingen tussen mens en dier en tussen mensen onderling.